Ορισμός Βιομηχανικού Σχεδίου
Βιομηχανικό σχέδιο είναι η εξωτερικά ορατή εικόνα του συνόλου ή μέρους ενός βιομηχανικού ή βιοτεχνικού προϊόντος, η οποία προκύπτει από τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά που έχει (π.χ. η γραμμή, το σχήμα, το χρώμα κλπ).
Αφορά βιομηχανικά σχέδια “νέα” και “ατομικού” χαρακτήρα. Τέτοια μπορεί να είναι τα κοσμήματα, τα είδη ένδυσης και υπόδησης, διατροφής, υφαντουργίας, επίπλωσης, διακόσμησης, συσκευασίες, συσκευές και μηχανήματα, κατασκευές, παιγνίδια αλλά και πολλές άλλες κατηγορίες συμπεριλαμβανομένων ακόμα και των χαρακτήρων και τυπογραφικών συμβόλων.
Για τα παραπάνω μπορεί, σύμφωνα με τις προϋποθέσεις που αναφέρονται, να χορηγηθεί στον δικαιούχο Πιστοποιητικό Καταχώρησης σχεδίου ή υποδείγματος.
Δεν παρέχεται προστασία σε ένα βιομηχανικό σχέδιο όταν:
- είναι αντίθετο στη δημόσια τάξη ή τα χρηστά ήθη
- τα χαρακτηριστικά της μορφής του προϊόντος στο οποίο ενσωματώνεται το σχέδιο ή υπόδειγμα υπαγορεύονται αποκλειστικά από την τεχνική του λειτουργία
- τα χαρακτηριστικά του προϊόντος πρέπει κατ΄ ανάγκη να αναπαραχθούν με την ακριβή μορφή και τις διαστάσεις τους για να είναι δυνατή η συναρμολόγηση ή η μηχανική σύνδεση με άλλο προϊόν.
Προστασία βιομηχανικού σχεδίου
Ο δικαιούχος ενός βιομηχανικού σχεδίου αποκτά αποκλειστικό δικαίωμα να το χρησιμοποιεί, δηλαδή να το κατασκευάζει, να το διαθέτει στην αγορά, να το εξάγει, εισάγει κλπ, αποκλείοντας έτσι κάθε τρίτο από τα σχετικά δικαιώματα χωρίς τη συγκατάθεσή του.
Ο δικαιούχος ενός βιομηχανικού σχεδίου μπορεί να προσφύγει ενώπιον του αρμόδιου δικαστηρίου και να ζητήσει την άρση της προσβολής και την παράλειψή της στο μέλλον. Σε περίπτωση ζημιάς μπορεί να διεκδικήσει την αποκατάστασή της ή την απόδοση της ωφέλειας που απέκτησε κάθε τρίτος από αθέμιτη χρήση του βιομηχανικού σχεδίου ή την καταβολή ποσού ανάλογου προς το τίμημα άδειας εκμετάλλευσης. Μπορεί ακόμα να ζητήσει την καταστροφή προϊόντων τρίτων ή την απόδοσή τους στον ίδιο
Μέσω του Πιστοποιητικού Καταχώρησης σχεδίου ή υποδείγματος μπορεί να παρέχεται προστασία στην Ελλάδα ή το εξωτερικό.
Υπάρχει δυνατότητα κατάθεσης αίτησης εκτός Ελλάδας, στον Ο.Β.Ι., που λειτουργεί ως γραφείο παραλαβής διεθνών αιτήσεων. Η διάρκεια της διεθνούς προστασίας αντιστοιχεί στην συγκεκριμένη χώρα προέλευσης.
Διαδικασία καταχώρησης βιομηχανικού σχεδίου
Κατατείθεται στον Ο.Β.Ι. αίτηση και εφόσον είναι κανονική και πλήρης, εκδίδεται μετά από τέσσερις (4) μήνες ο τίτλος προστασίας (Πιστοποιητικό Καταχώρησης σχεδίου ή υποδείγματος). Υπάρχει η δυνατότητα προστασίας έως εικοσιπέντε (25) έτη και τα τέλη προστασίας ανανεώνονται ανά πέντε (5) χρόνια.
Τα Εμπορικά σήματα (Trademarks), είναι ένα είδος Διανοητικής Ιδιοκτησίας που ανήκει στην κατηγορία της μικτής Εμπορικής και Βιομηχανικής Ιδιοκτησίας.
Εμπορικό σήμα είναι το σύμβολο και η εικόνα μιας επιχείρησης, κάθε σημείο επιδεικτικό γραφικής παράστασης ικανό να διακρίνει τα προϊόντα ή τις υπηρεσίες μιας επιχείρησης από εκείνα άλλων επιχειρήσεων.
Τα εμπορικά σήματα προστατεύονται με διαδικασία κατοχύρωσης για δέκα (10) χρόνια και ανανεώνονται ανά 10ετία.
Αρμόδιος φορέας προστασίας της αποτελεί η Διεύθυνση Εμπορικής & Βιομηχανικής Ιδιοκτησίας της Γενικής Διεύθυνσης Εσωτερικού Εμπορίου της Γενικής Γραμματείας Εμπορίου του Υπουργείου Ανταγωνιστικότητας και Ναυτιλίας, που έχει στην αρμοδιότητά της το τμήμα της Εμπορικής και Βιομηχανικής Ιδιοκτησίας που αφορά τα Εμπορικά Σήματα (Trademarks).
Ορισμός Πιστοποιητικού Υποδείγματος Χρησιμότητας (ΠΥΧ)
Πιστοποιητικό Υποδείγματος Χρησιμότητας (ΠΥΧ) είναι τίτλος προστασίας με ισχύ 7 χρόνων, που χορηγείται στον δικαιούχο για τρισδιάστατα αντικείμενα, με καθορισμένο σχήμα και μορφή, που δίνουν λύση σε τεχνικό πρόβλημα και διαθέτουν τα χαρακτηριστικά του “νέου” και βιομηχανικά εφαρμόσιμου.
Αφορά εφευρέσεις εφαρμόσιμες παραγωγικά και δεν καλύπτονται περιπτώσεις που αναφέρονται ρητά στον νόμο περί βιομηχανικής ιδιοκτησίας όπως μαθηματικές μέθοδοι, επιστημονικές θεωρίες, λογισμικό πλην αυτού που βελτιώνει μια παραγωγική διαδικασία, αισθητικές δημιουργίες κλπ.
Προστασία Πιστοποιητικού Υποδείγματος Χρησιμότητας
Με το ΠΥΧ παρέχεται νομική προστασία και το μονοπωλιακό δικαίωμα παραγωγής, χρήσης, πώλησης και γενικότερης εκμετάλευσης της εφεύρεσης, αποκλείοντας από κάθε τρίτο την εκμετάλευση. γενικότερη εκμετάλευση νοείται και η μεταβίβαση του τίτλου καθώς και η παραχώρηση του δικαιώματος εκμετάλευσης (χωρίς μεταβίβαση).
Αν κατοχυρωμένη με ΠΥΧ εφεύρεση αντιγραφεί ή τύχει εκμετάλευσης από τρίτο, ο δικαιούχος μπορεί να απαιτήσει από τα δικαστήρια άρση της προσβολής του διπλώματος και παράλειψή της στο μέλλον. Υπό τις προϋποθέσεις του νόμου δικαιούται αποκατάσταση της ζημιάς ή απόδοση οικονομικής ωφέλειας από τον τρίτο, από την παράνομη εκμετάλευση. Επίσης μπορεί να ζητήσει ποσό ανάλογο προς τίμημα προς άδεια εκμετάλευσης. Το δικαστήριο μπορεί να ζητήσει καταστροφή των προϊόντων που κατασκεύασε ο τρίτος ή αντί αυτού επιστροφή όλων ή μέρους τους στον δικαιούχο.
Μέσω του ΠΥΧ μπορεί να παρέχεται προστασία στην Ελλάδα ή το εξωτερικό.
Για την Ελλάδα αρμόδιος φορέας είναι ο Οργανισμός Βιομηχανικής Ιδιοκτησίας (Ο.Β.Ι.). Με την κατάθεση αίτησης στον Ο.Β.Ι. αποκτάται δικαίωμα προτεραιότητας (διάστημα 12 μηνών από την ημερομηνία της αίτησης με τον ισχυρισμό της Ελληνικής προτεραιότητας) από οποιονδήποτε άλλον για κατάθεση σε άλλες χώρες.
Υπάρχει δυνατότητα κατάθεσης αίτησης ΠΥΧ σε μεμονωμένες χώρες του εξωτερικού.